Zomer-taal

Tijdens de zomervakantie zijn er zo veel leuke manieren om je woordenschat bij te houden en te vergroten!  

Als ouders kun je even de taak van de leerkracht overnemen en overal taal van maken; laat je kinderen op reis of bij een uitstapje zoveel mogelijk informatie verzamelen over waar jullie naar toe gaan en wat er te zien is. 

Daarnaast liggen er in de supermarkt nu hele leuke vakantie-boeken vol met strips, puzzels en verhalen om lekker in het park of aan het strand te lezen.
 

Ben je onderweg in een ander land? Koop dan bij een benzinestation eens een tijdschrift in het Frans, Duits, Engels of Italiaans, leuk voor je taalvaardigheid om een puzzel op te lossen in een vreemde taal. 

Houd deze site in de gaten voor meer zomer-taaltips!  

Hier vind je nu al nog meer taaltips voor en met kinderen in alle leeftijden. 

Fijne zomer en veel nieuwe woorden toegewenst!  

Nieuwsgierigheid belonen

Als je, zoals ik, het geluk hebt om dagelijks op basisscholen in groot-Amsterdam te mogen vertoeven, krijg je de neiging om de hele dag blij te zijn. Blije eikel, zeg je dan waarschijnlijk, en dat is ook zo. Er gebeuren zoveel mooie en bijzondere dingen in het Nederlandse basisonderwijs, deze blog gaat er mee volgepropt worden! Want daar gebeurt het, nu, dagelijks, kinderen die in het moment leven, nieuwsgierig en leergierig zijn. Zaken waar wij volwassenen vaak massaal naar op zoek zijn.

Kippenvel ervaar ik regelmatig op school en met mij al die gemotiveerde en geïnspireerde leerkrachten, die hun stinkende best doen onder niet ál te beste omstandigheden en kippenvel als graadmeter hebben. Honderden voorbeelden kan ik geven van kinderen die filosoferen over het leven van alledag en de gebeurtenissen die daar bij horen, ik verwijs graag naar de site van Verhalenfabriek om die na te lezen. Maar het voorbeeld dat wordt gegeven in de documentaire Hoogvliegen in Laagland, van Tegenlicht (VPRO) in februari 2009 geeft aan wat ik bedoel: Filosoof Rob Wijnberg interviewt hierin o.a. Robbert Dijkgraaf, hoogleraar mathematische fysica aan de UVA en onder meer columnist voor het NRC, voorzitter van de KNAW en lid van het innovatieplatform. 

Hij geeft een voorbeeld: een collega van hem, hoogleraar in de wiskunde, gaf een proefles op een lagere school en schreef daarbij een som op het bord. Hij stond met zijn rug naar de klas en hoorde het antwoord maar niet. Hij dacht bij zichzelf: "misschien is het ook wel een erg moeilijke vraag voor kinderen van deze leeftijd". Op dat moment draaide hij zich om en zag dat alle kinderen met hun vinger omhoog zaten. Ze wilden allemaal het antwoord geven! Dát had hij in het hoger onderwijs nog niet meegemaakt!

Dat enthousiasme, die geestdrift, kinderen hebben het nog. Het is aan ons om die natuurlijke vraag te benutten, de basis uit te buiten. De basisschool is letterlijk de basis voor de rest van je leven. De kennis die je daar opdoet, is de basis voor de rest van je leven, voor je geluk en geeft je de kans te excelleren in datgene waar je goed in bent. 

-Geschreven door: Francine Plaisier

Oranje leerpret

Donderdag 12 juni is het zover, het WK! Alsof ik een enorme voetbalfan ben, dat valt tegen, behalve als ik langs de lijn sta bij mijn eigen mannen.
Eigenlijk komt het neer op met twintig man achter één bal aanhollen, toch? Maar nu overal de Oranje-koorts uitbreekt, word ik ook onrustig: misschien gaan onze helden het wel heel goed doen in Brazilië!

Als leerkracht zou je wel gek zijn om geen gebruik te maken van de oranjekoorts. Van alle kanten wordt er gratis lesmateriaal over je heen gestrooid, of je wilt of niet. Ga er lekker in mee dit keer! Laat een groepje kinderen een poule organiseren, waarbij iedereen de standen moet raden. Niet op de computer, maar zelf laten maken op een groot vel. Ze mogen natuurlijk wel afkijken in kranten, op internet, of waar dan ook. Ieder kind 20 cent in laten leggen. Hoe leerzaam en ervaringsgericht wil je het hebben?

Laat leerlingen artikelen uit de krant verzamelen over het WK, het Nederlands elftal, de tegenstanders, de coach. Doe aan voor- en nabeschouwing. Liever een nabeschouwing door jouw leerlingen, dan door Johan Derksen, toch? Spreekbeurten over voetbal, het spel, de regels, het Nederlandse elftal. Allemaal welkom.

Heb je kinderen die net als ik geen bal geven om voetbal? Laat hen dan spreekbeurten houden over Brazilië, over de deelnemende landen, maar ook over de straatkinderen, over de sloppenwijken, de ordeschok.

Wat zijn jouw Oranje-plannen voor in de klas? Deel ze met je collega’s door een reactie achter te laten hieronder. Veel kijkplezier de komende weken en anders veel Oranje leerplezier!

Links en rechts

Hoe leuk is dat? Bewegen om taal te verwerven! Ontwikkelingspsycholoog Ewald Vervaet heeft er al veel over geschreven; optimaal leren gebeurt als beide hersenhelften worden aangesproken en verbonden.

De linker hersenhelft gebruiken we bij rekenen, taal, logisch nadenken, verwoorden, redeneren, etc. Bij het maken van bewegingen gebruiken we de rechter hersenhelft. Het mooie van leren door beweging is, dat er een verbinding wordt gelegd tussen je linker- en rechter hersenhelft.

Hoe zetten we dat in, in de klas? Een voorbeeld: Gisteren kwam het woord ‘aangapen’ voorbij in groep 5. De leerlingen mochten naast hun stoel gaan staan en de bewegingen nadoen. Het woord werd uit elkaar gehaald: ‘aan’ – door met je hand een knopje om te switchen (tegenovergestelde van ‘uit’) & ‘gapen’ – door je helemaal uit te rekken, tot aan het plafond en dan met een gigantische gaap. Een meisje vroeg ik om haar ‘aangapen’ voor te doen; ze ging door haar knieën, handen naast haar voeten en trok broekspijpen omhoog (aan!). ‘Gapen’ als in aangapen werd door iemand anders uitgebeeld met ogen wijd opengesperd, mond ook, wenkbrauwen omhoog en zeer verbaasd naar zijn klasgenoten kijkend. 

Daarna hebben we alle woorden die ze associeerden met ‘aangapen’ op het bord geschreven. Fijne les, met beide hersenhelften in beweging!

Je kunt natuurlijk ook samenwerken met de vakleerkracht voor gym, hier een mooi voorbeeld.

Wat zijn jouw favoriete bewegingstussendoortjes? Share your moves hieronder of op de Facebook pagina van Verhalenfabriek. Dank je wel, fijn weekend!  

A-B-C, easy as 1-2-3!

Het kwam echt door het liedje van The Jackson Five … Gisteren mijn kinderen naar oma en opa gebracht voor een logeerpartij in het Zoete Zuiden. Toch altijd wel een eindje rijden, gezellig muziek aan, en naar aanleiding van het nummer ABC dit taalspelletje gedaan met alle letters van het alfabet: de eerste begint met de letter A (nee, echt?): 'ik heet Adam, ik kom uit Amsterdam en ik verkoop Ajax-petjes'. De volgende: 'ik heet Badr, ik kom uit Breda en ik verkoop bramen', enzovoort!

Simpel, talig, een beetje competitie en ook nog je topo-kennis testen. 26 rondjes, en ineens stond Breda al op de borden. Simple as Do-Re-Mi!

Veel plezier, fijne mei-vakantie!

 O ja, als je weer thuis bent; dit is een leuk, kort en dagelijks testje over spelling

En hier nog het nummer waar het mee begon.

Wat voor taalspelletjes doen jullie onderweg? Laat een reactie achter, ben benieuwd! 

Auto-taal

Kinderen vinden autorijden vaak saai, je kunt dan een spelletje doen met de letters van de nummerplaten op de andere auto’s. Bedenk samen of om de beurt woorden of korte zinnen met behulp van de letters op de nummerborden. Soms zijn er heel gemakkelijk de mooiste zinnen te bedenken, soms is het wat moeilijker. Maar samen met jou en met een broertje, zusje of vriendje is het altijd leuk, en leerzaam om te doen.  Een paar voorbeelden:

26-PD-PE (Pak je Drinken Pak je Eten)  
66-ABV-9 (Algemeen Beschaafd Vlaams)  
51-MGZ-8 (Mijn Grote Zus)  
47-BZ-GR (Bijna Zomer Geen Regen) 
06-LS-ZS (Lekker Slapen Zonder Snurken)

Ook leuk! Bij buitenlandse nummerborden raden uit welk land de auto komt.  
Kijk ook hier voor nog meer tips!

Taaltip: Paaseieren zoeken

Het is weer bijna Pasen! Wat een heerlijk lentefeest voor de kinderen, met als hoogtepunt het zoeken naar eieren. Om het extra spannend te maken (en stiekem taal in het spel te stoppen) hier een tip: Schrijf op gekookte – of plastic eieren - een letter en een cijfer. 

Verstop de eieren in de tuin of in het huis. Bijvoorbeeld; een ei met 1.H, een ei met 2.A, een ei met 3.A en een ei met 4.S. Als je kind de eieren op volgorde van de cijfers achter elkaar zet, vormen de letters een woord: HAAS!
 
Spreek met je kinderen af dat ze met elk gevonden woord bijvoorbeeld een chocolade eitje kunnen verdienen! Door verschillende kleuren eieren of letters te gebruiken, kun je naar meerdere woorden laten zoeken. Bij oudere kinderen kan je de cijfers weg laten en ze zelf lekker laten puzzelen. Natuurlijk kun je variëren met lange en korte woorden, afhankelijk van het leesniveau van je kind.

In plaats van aan Pasen gerelateerde woorden kun je ook door de letters een locatie laten vormen. Bijvoorbeeld; ‘achter de boekenkast’ of ‘in de bloempot’. Hier vinden je kinderen hun verrassing (chocolade eitjes of een leuk presentje!). Zo maak je van het zoeken naar eieren een taalrijk avontuur! 

Heb jij ook een taal-paas-tip? Deel hem hieronder, dan krijg je een leuke taal-attentie van Verhalenfabriek!