Is dyslexie erg?

Je gunt het natuurlijk niemand, meteen zo’n stempel ook: dyslectisch. Maar het bestaat en er zijn leerlingen die er echt last van hebben, die het heel moeilijk vinden om de combinatie te maken tussen letters en klanken. En daar ligt een neurobiologische stoornis in het taalgebied van onze hersenen aan ten grondslag. Gelukkig is er voor deze kinderen de dyslexie-verklaring, waardoor ze dispensatie kunnen krijgen door met een computer te werken of door bij een toets meer tijd te krijgen.

Helaas zijn er ook onterechte dyslexie-verklaringen afgegeven, soms aan kinderen die helemaal niet dyslectisch zijn maar ‘om maar iets te verklaren’ en dat kan van alles zijn: een gebrek aan concentratie, geen zin hebben in lezen, of een vorm van ADHD.

Zo’n 8% van alle leerlingen in Nederland heeft deze stoornis, genaamd dyslexie. En dat is echt waar! Deze leerlingen zijn er bij gebaat om veel met lezen en taal bezig te zijn, omdat de vaardigheid van het combineren van letters en klanken anders achteruit gaat. Dus oefenen, oefenen, oefenen!

Bij Verhalenfabriek hebben we een methode om te oefenen, oefenen, oefenen met taal & lezen, op een manier die bij de leerlingen past. Zodat ze spelenderwijs heel veel taal, nieuwe woorden, klanken en liefde voor lezen & leren meekrijgen. Op deze site vind je allerlei mogelijkheden voor in de klas.

Leren is het verbinden van nieuwe informatie aan dingen die je al weet. Kinderen horen en imiteren klanken van ons, en die leren ze schrijven. En wat een kind kan schrijven, kan het ook lezen. Logisch, zul je denken, en dit geeft meteen het belang aan van een goede ontwikkeling van het handschrift.

Na de basisschool en na de middelbare school heb je je handschrift steeds minder nodig, maar om te leren lezen is het essentieel. En jonge kinderen vinden schrijven leuk, dus laten we daar gebruik van maken.

Je kunt korte, leuke schrijfopdrachtjes met kinderen doen. Ook thuis! Laat je kind bijvoorbeeld het boodschappenlijstje maken, een inpaklijst voor op reis, of het recept van jullie favoriete gerecht opschrijven. Een dagboek bijhouden of een kalender maken. Opschrijven, opnieuw doen, naschrijven, leren, leren lezen!

En nee, het is niet erg, dyslexie, zolang je maar blijft oefenen en weet dat dyslexie absoluut geen belemmering is om te worden wie je bent. Kijk naar Albert Einstein, Leonardo da Vinci, Wolfgang Amadeus Mozart, John Lennon, Tom Cruise, Robbie Williams, Jamie Oliver … allemaal zo dyslectisch als een deur!

Toetssteen

Juf, dit waren echt leuke cito-vragen. Ik wist niet dat er ook cito-vragen over Gers Pardoel bestonden!

Dit zijn toch mooi 2 vliegen in 1 klap; hoe leuk is het als leerlingen van groep 7-8 enthousiast zijn over het oefenen met de vraagstelling van cito, omdat ze over Gers gaan?

Weet jij het antwoord?

Vraag 1.         
Gers Pardoel en zijn tweelingbroer Robbie zijn op 12 mei 1981 geboren. Robbie is om 08:46 uur geboren. Gers is de oudste van de tweeling en is 35 minuten eerder dan zijn broertje geboren. Hoe laat is Gers geboren?

     A. om 09:21 uur
     B. om 08:11 uur
     C. om 08:21 uur
     D. om 07:26 uur

Leerkrachten die volgens de Verhalenfabriek-manier werken, kijken goed naar de interesses van hun leerlingen. De les rondom Gers P. is gemaakt omdat er een leerling was die de hele dag – écht de hele dag – de eerste regel van één van zijn liedjes aan het zingen was:

Sommige zeggen niets en denken veel (denken veel), sommige praten veel maar zeggen niets, (niets)

En hij kwam niet verder dan die ene regel. Daar hebben we een les omheen gebouwd: de biografie van de artiest, de liedtekst, vragen erover op de ‘cito-manier’, zelf een rap schrijven; alles samen lezen, bespreken, zingen en herhalen. Iedereen blij! En, vooral ook heel fijn, nu zingt die leerling gewoon het hele liedje, in plaats van die ene zin de hele tijd. Zo maak je ongemerkt en op een leuke manier lees- en taalmeters.

Wil je meer weten over onze lessen en wil je er iedere week eentje ontvangen? Dat kan, kant-en-klaar voor jouw groep of thema. Mail me voor alle info: francine@verhalenfabriek.nl, of bestel ons boek: Verhalenfabriek; inspireren in de klas.

Het juiste antwoord is natuurlijk … B, en hier is het hele liedje
 

Zonnig

‘Je had iets verwacht en het liep helemaal anders, dat is eigenlijk het probleem juf,’ zei een leerling uit de groep 7 waar ik donderdag was. We hadden het Jeugdjournaal gekeken en de leerlingen hadden veel vragen; ‘Kan dat hier ook gebeuren, dat je denkt dat er iemand gaat winnen en dat dat helemaal niet zo is?’ of ‘Moeten alle Mexicanen nu weg uit de VS?

Het liep inderdaad anders dan velen van ons hadden verwacht. Maar het is zo, het is een feit en hoe gaan we daarmee om? De vraag aan de leerlingen was: ‘Kijk eens bij jezelf, hoe ga je om met nieuws dat je niet had verwacht?’ Ze vonden het moeilijk iets te bedenken, omdat ze vol waren van dit nieuws. Maar een meisje vertelde dat haar broer niet naar de middelbare school kon, waar hij graag naar toe wilde. En een ander meisje zei dat ze niet verwacht had dat er in Nice een vrachtwagen over de boulevard over mensen heen zou rijden.

En dus de volgende vraag: ‘Wat kun je zelf doen?’ Ik ben benieuwd waar jouw leerlingen mee komen, maar dit is mijn lijstje:

- je kan niets veranderen aan nieuws dat je niet had verwacht, behalve hoe je er op reageert

- je kan beginnen om een fijn leven te hebben op je school, in je familie, in je stad

- je kunt er iets aan doen door kleine dingen voor anderen te doen

- je kan voor iemand opstaan in de tram, of iemand voor laten bij de kassa

- je kan je buurvrouw helpen met de boodschappen

- je kan een toerist helpen door hem de weg te wijzen!

Hee, zo simpel is het.

Een leerling vertelde me dat hij een filmpje had gekeken op YouTube, het was een speech van Barack Obama over het verkiezingsverlies van Hillary Clinton. En zijn boodschap was: ‘Wat er ook gebeurt, de zon komt altijd weer op’. Deze leerling heeft het filmpje snel even voor ons opgezocht, we hebben het met de hele groep gekeken. Obama slaat de spijker op z’n kop, bekijk het filmpje hier.

Suggestie van een leerling! En ondertussen ook nog in het Engels … taalmeter van hier tot gunder!

Busje komt zo

Schoolzwemmen, ik zie er het nut van in, maar man, man wat spannend ieder keer.

Zitten alle kinderen in de bus? Heeft iedereen z'n spullen mee? En: is iedereen weer mee terug in de bus naar school? Een klein schoolreisje, maar dan elke week. 

Gelukkig kunnen we als collega’s de verantwoordelijkheid delen en vinden de leerlingen het gewoon erg leuk om te gaan.

Je kunt met elkaar afspreken iedere week een ander ‘waterliedje’ aan te leren voor in de bus naar schoolzwemmen. Zingen in de bus is zo fijn; je bent er zo en je hebt ook nog extra woorden geleerd!

Bij dezen wat suggesties; even de tekst opzoeken, uitprinten, uitdelen, paar keer oefenen, inzingen, klaar!

Schoolzwemmen doe je met de middenbouw; daar is dit liedje leuk voor (met tekst om mee te zingen & lezen):

Aan de Amsterdamse grachten

Waterliedjes voor andere groepen:

Kleuters – De krokodil – 10 kleine visjes

Groep 3 & 4 – Aadje Piraatje

Groep 5 – Regen

Groep 6 – Helder water bij de bron (Jungle Book)

Groep 7 & 8 Dolfijn -  Cold water (Engels)

Veel plezier!

Ga met mij mee op reis

Op de Haarlemmerdijk liep ik 2 jongens van groep 7 van basisschool De Burght tegen het lijf. Ze begonnen meteen te zingen: ‘Hey juf, heb je even voor mij?’ Een droomscenario; leerlingen van 11 jaar die Fransje Bauer zingen omdat ze zich die herinneren uit de les. 

Kennis blijft hangen als het in een liedje wordt gegoten. Okee, ik geef toe, de woorden waren anders, want het ging over het canonvenster De Buitenhuizen en de eerste zin had moeten zijn: ‘Ga met mij mee op reis’ (ja la lai la la la).

Maar eerlijk is eerlijk, het origineel van Frans B. hadden we ook behandeld. En ze wisten nog dat het over stinkende grachten en trekschuiten en de Vecht ging. Wat wil je nog meer? Mijn dag was goed.

Verhalenfabriek heeft de Nederlandse geschiedenis in bekende meezingers gegoten: van Bauer tot de Beatles & en van Shaffy tot Sinterklaas.

Wat is jouw favoriete venster uit de canon van Nederland? En waarom? Geef je reactie hieronder, dan maak je kans op een exemplaar van onze liedbundel. Ik ben heel benieuwd!

Excellente opbrengsten

Zelf kom ik veel op scholen en werk dan langere, maar vaker kortere tijd met kinderen. Als ik in de klas kom, dan is het altijd leuk. Weliswaar ben ik altijd met taal bezig, alleen de kinderen merken dit niet.

Allereerst ben ik een vreemde (juf) en die ogen dwingen. Daarnaast is het anders dan dat ze gewend zijn. Omdat ik verhalen vertel, hangen ze aan je lippen. Het werkt altijd en zo moeilijk is dat niet; elk mens vindt nieuwe dingen interessant en spannend en kinderen zijn van nature geneigd dit ook leuk te vinden. Wat een respect heb ik dan ook voor die leerkrachten, die jaarlijks 200 dagen of in deeltijd een groot deel daarvan voor eenzelfde groep staan. Ik vind mezelf best leuk, maar ik weet ook wel dat dit er op een gegeven moment een beetje afgaat. Vroeg of laat gaan de kinderen aan je wennen word je toch ‘gewoon’.

Uit ervaring weet ik overigens dat dit niet erg is, je krijgt er namelijk ook wel iets voor terug. Kinderen gaan zich bij je thuis voelen en zich zeker voelen, ze weten wat ze aan je hebben waardoor ze meer van zichzelf laten zien. Dat geeft je de ruimte om goed naar de kinderen te kijken. Zo kun je het maximale uit de kinderen van de groep halen. Het blijft echter een uitdaging om continue de aandacht van de kinderen vast te houden. Allereerst kun je je afvragen of dit moet. Een voorbeeld:

In groep 8 van een school waar ik regelmatig inval zit een jongen, die vorig jaar in groep 7 het hele jaar in het buitenland is geweest. Zijn vader deed als arts een uitwisseling. De jongen, Mischa, is daar wel naar een lokale school geweest maar hij heeft niet zoveel extra geleerd op die school. Hij zat qua niveau al ruim op eind groep 7. Bij terugkomst bleek dit ook, hij had een hele hoge CITO-score met een VWO advies. Stiekem dacht ik, wat een mazzel dat hij er een jaar tussenuit is geweest, hadden we hem die extra uitdaging kunnen bieden, hadden we zijn niveau nog verder kunnen opkrikken? 

Uiteraard wil je met dit soort leerlingen verbreden en verdiepen. Maar als in een groep van 26 kinderen er al vijf van dit kaliber hebt zitten, heb je dan tijd om iedereen individueel aan het werk te zetten? Of is het slimmer om de kracht van deze kinderen in te zetten bij het behalen van hogere opbrengsten voor de hele klas? Zelf geloof ik in het laatste. Zet de kennis en de kunde van briljante leerlingen in om meer opbrengsten te genereren voor de hele klas. Op die manier profiteren alle leerlingen in de klas van elkaars kwaliteiten. Excellente leerling trots en in ontwikkeling, leerkracht blij, en de andere leerlingen veel geleerd van een leeftijdsgenoot! 
Meer praktijkvoorbeelden vind je hier

Leestas

Als ik naar school fiets hangt er altijd een leestas aan mijn stuur. Onhandig fietsen, dat wel, maar dat valt in het niet bij het plezier dat de leerlingen er van hebben. 

Ik stop er van alles in; Duckies, Topmodel, puzzelboekjes, Jan, Jans & de kinderen, Ajax-krantjes (sorry 010), de krant, een ARTIS-magazine, een paar boeken (!); bijvoorbeeld het ‘Dagboek van Anne Frank of  ‘Het grote Heldenboek’, een Geronimo en een Dolfje. En laatst ook een kopie van een liefdesbrief van mijn opa aan mijn oma. 

’s Middags beginnen we met 20 minuten lezen en de kinderen mogen dan iets uit de leestas kiezen. Met ogen dicht, gewoon iets pakken. Dat ga je lezen en als je het niets vindt, geef je het aan een klasgenootje waarvan je weet dat hij of zij het wel leuk vindt.  Zelf ga ik ook zitten lezen (Juf, wat lees je? Vertel ik straks!). Om daarna nog een hoofdstuk uit mijn eigen boek (toevallig een heel leuk boek voor deze groep) voor te lezen. Zien lezen doet lezen! En: lezen is lezen, dus je kunt ook een Kuifje pakken. Wat maakt het uit. De sfeer in de klas is heerlijk tijdens die 20 minuten want je mag ook onder je tafel lezen, of languit, of op je tafel met je voeten op je stoel. Readers are Leaders, tenslotte.