Schooltje spelen

Dinsdag ben ik ingevallen bij groep 4-5 in de Staatsliedenbuurt en we hebben die dag het whiteboard heel erg gebruikt! Het digibord was stuk (internet deed het niet!) en in plaats van het te missen hadden we een ‘revival of the whiteboard’. 
De leerlingen vinden het echt super om hier op te schrijven. 

Alle woorden rondom het thema van die dag, talent, hebben we opgeschreven. De lijst werd steeds langer, de woordspin steeds uitgebreider. De klassendienst heeft het aan het eind van de dag niet uitgeveegd, zo mooi was ‘ie! De volgende heeft een groepje leerlingen alle woorden overgenomen op een groot vel om in de klas op te hangen. 
Leerlingen vinden schrijven met de digi-pen op het digibord leuk, maar dus ook het schrijven op een whiteboard en het schrijven met een krijtje op een schoolbord. Dat kun je ook gewoon thuis doen, samen met je kind.

Er is schoolbord-verf, maar je kunt ook schoolbordfolie per strekkende meter kopen; daar knip je een stukje af en dat plak je op de keukendeur. Een paar lekkere krijtjes er bij en vraag iedereen in huis om missende boodschappen op te schrijven. Zo krijg je een familie-boodschappenlijstje en echt iedereen vindt het leuk om met krijt te schrijven op een bord. Schrijf ook eens alle boodschappen in het Engels, Frans of een andere taal. 
Daarnaast kun je natuurlijk ook een meter schoolbordfolie reserveren voor afspraken, kattenbelletjes en mooie uitspraken. Plak ook een metertje op de kamer van je kinderen; om schooltje te spelen of een to-do lijst te maken.

Hier vind je nog meer taaltips voor in de klas en thuis, fijn schooljaar! 

Strip-please

Als je een verhaal vertelt in de klas, zijn leerlingen in het begin in de war. Waar komen die woorden vandaan, waar is het blaadje, waar is het boek? Hoe kan dit? 

Mooi om te merken dat veel kinderen zo’n verhaal bijna letterlijk kunnen navertellen. Ze presenteren het voor de groep, met opvallend veel woorden en details uit het oorspronkelijke verhaal. Het verhaal is recht bij ze binnengekomen, zonder tussenkomst van papier of boek. 

En als je ze dan vraagt om het verhaal te tekenen, in een strip, dan komen daar mooie dingen van. Beeld en tekst gecombineerd, waardoor de woorden nog beter blijven hangen. 

Want strips zijn ‘vet’ en daar maak ik gebruik van. Waarom niet? Uit onderzoek blijkt dat strips leerzaam zijn, leuk en dus effectief.

Dit komt omdat het lezen van een strip een geheel eigen vaardigheid is, waarbij het lezen van tekst gecombineerd wordt met het bekijken van wat de tekenaar in beeld uitdrukt. Nieuwe woorden die een kind tegenkomt in de tekst van een strip worden ondersteund door een plaatje en een context, waardoor de betekenis meteen wordt opgepikt. 

Voor kinderen die moeite hebben met lezen is dit extra handig, omdat zij in het lezen ondersteund worden door het beeld en daardoor het verhaal makkelijker en beter begrijpen. Daarnaast kunnen zij door de plaatjes de verhaallijn beter inschatten. Stripboeken zijn ideaal voor beelddenkers, vanwege de korte zinnen en dialogen.

Het lijkt me duidelijk en helder: strippen maar! 

Glas

Dinsdag 18 september is het Prinsjesdag en afgelopen dinsdag hadden we het er al even over: ‘Is de gouden koets er nu wel of niet bij?’ 

Niet dus, deze is een aantal jaren uit de roulatie, voor groot onderhoud. De koets is nu van glas. 

Dit vertelde één van mijn leerlingen uit groep 7 naar aanleiding van het krantenartikel dat hij had uitgekozen voor zijn presentatie.

Na de presentatie van Jordi was de klas helemaal geïnspireerd tijdens het maken van een woordspin over Prinsjesdag: koffertje, hoeden, troonrede, koning, koets, plannen, stropdassen, regering, ridderzaal, goud, glas, slaperig, voorlezen, troon, Maxima, Tweede Kamer, ministers, Den Haag. 

We besloten om in de klas ook een echte Prinsjesdag te houden op 18 september. De leerlingen mogen vanaf vandaag werken aan hun eigen troonrede. Omdat de troonrede gaat over de plannen voor het komend jaar, schrijven ze in hun troonrede hun eigen plannen voor dit schooljaar: Wat willen ze leren? Waar willen ze beter in worden? Waarmee kunnen ze andere kinderen helpen? Wat kunnen ze doen voor de school en wat vinden ze belangrijke regels voor in de klas? Voor mij ideaal tijdens deze ‘gouden weken’ van het schooljaar. 

Dinsdag 18 september hebben we onze eigen Prinsjesdag, we hebben de volgende afspraken gemaakt: 

1. de troonredes gaan in een koffertje, dat openen we pas dinsdagochtend 18 september

2. alle leerlingen dragen die dag een hoed naar school (ook de jongens en de juf) 

3. er wordt wel gewerkt, maar tussendoor worden de troonredes voorgelezen

4. het voorlezen gebeurt op de stoel van de juf, en we proberen ‘op z’n Konings’ te spreken

5. voor de lunch nemen we allemaal iets ‘koninklijks’ mee in onze trommel: een sinaasappel, een blokje kaas met een vlaggetje, een wortel of een stuk oranje meloen. 

Aan het eind van de dag doen we de Koninklijke Klokhuis Quiz, met allerlei leuke weetjes over deze dag en over de Oranjes. Alle troonredes gaan in een mooi mapje voor de klassenbieb. 

Veel plezier! Je hebt vast nog ergens een mooi koffertje liggen.

https://schooltv.nl/video/het-klokhuis-koninklijke-klokhuis-kwis/

Roze bril

Uit onderzoek blijkt: als je je kind elke dag een kwartier voorleest leert je kind 1000 nieuwe woorden per jaar! Duidelijk en helder, gewoon doen dus. 

Nog leuker en gemakkelijker met deze gouden voorleestips van Verhalenfabriek. 



1. Blijf voorlezen, ook in groep 8!

En liefst nog langer, zolang ze het leuk vinden (sommige kinderen vinden het heel lang leuk, ook al denken wij van niet). Laat ook leerlingen af en toe een stukje voorlezen uit hun favoriete boek. 

2. Lees voor op een vast tijdstip

Zoveel mogelijk. Een vast moment is duidelijk, kinderen kunnen zich er op verheugen en er is minder kans dat je het vergeet. Lees eens een keer een heel uur voor (ook en met name in de klas).

3. Lees om-en-om

Jij een stukje en je kind/leerling een stukje. Zo blijven alle partijen actief betrokken en maak je leesmeters. Kies ook af en toe een gedicht uit om voor te lezen, als je van gedichten houdt. Of als je een dichter bent.

4. Lees hetzelfde boek gerust twee keer

Als kinderen er om vragen, waarom niet? Sommige boeken verdienen het ook om 2x gelezen te worden. Je ontdekt dan weer andere dingen en nog meer nieuwe woorden. Kies als vader/moeder/juf/meester ook eens een boek uit dat je zelf vroeger zo mooi vond, of een boek dat aan jou is voorgelezen.

5. Loop vooruit

Op de gebeurtenissen. Bespreek samen wat jullie denken dat er gaat gebeuren bij een spannend, mooi of grappig stukje.

6. Geef woorden cadeau

Als je 15 minuten per dag voorleest, leert een kind gemiddeld al zo’n 1000 nieuwe woorden per jaar erbij. Hoe mooi is dat; alleen door een leuk verhaal voor te lezen. Als leerkracht bereik je dat dus in één keer bij zo’n 25 leerlingen tegelijkertijd. 

7. Voorleesvaders

Vaders en moeders lezen allebei op hun eigen unieke wijze voor en zijn dus allebei nodig om voorlezen tot een feest te maken! Alleen moeders doen het vaker, er zijn minder vaders als lees-rolmodel. Dus ben je vader? Jouw stijl (meer volwassen toon, moeilijkere woorden en het verzinnen van verhaallijnen) werkt voor je kind!

8. Neem altijd een boek mee

Of een tijdschrift, of een e-reader. Dan kun je overal en altijd voorlezen of samen lezen; als je even moet wachten bij de dokter, zwemles, in de file of bij een ambtelijk loket. En voorlezen hoeft niet per sé uit een boek; mag ook een tijdschrift zijn, een Sinterklaasgedicht, een recept, een songtekst, een krantenartikel. Voor als je geen zin hebt in een boek.

9. Voorleesmoeders

Moeders lezen vaker voor met verschillende stemmetjes en gebaren, gaan vaker (dan vaders) met hun kinderen naar de bieb of boekwinkel en lezen vaker in het bijzijn van hun kinderen. Dus ben je moeder? Ga hier vooral mee door!

10. Val gerust in slaap

Als je voorleest vlak voor het slapengaan, wees dan niet beledigd als kinderen in slaap vallen. Dat gun je ze juist; in slaap vallen met de woorden van je favoriete boek, voorgelezen door je favoriete voorlezer. Samen in slaap vallen is nog mooier!

En dan dromen over nog meer leerkrachten & ouders die al door een roze bril kijken naar (voor)lezen en wat ze hun kinderen & leerlingen daarmee cadeau doen. 

Hoe leuk is dit!

We zijn heel erg trots op de samenwerking met de Weekend Academie!

De missie van de Weekend Academie is gemotiveerde jongeren tussen de 10-15 jaar, en hun ouders, te activeren bij de ontwikkeling van hun mogelijkheden, vaardigheden en talenten en daarmee hun kansen in de maatschappij vergroten.

Jongeren krijgen bij de Weekend Academie de kans om te werken aan huiswerk, burgerschap en identiteit. Wekelijks is er ook tijd voor uitbreiding van hun woordenschat en het maken van extra leesmeters.

Verhalenfabriek ontwikkelt voor de jongeren van de Weekend Academie workshops op maat, waarbij we uitgaan van de interesse en motivatie van de studenten zelf. Hiermee bereiken we dat deze jongeren ongemerkt veel extra leesmeters maken en plezier hebben in lezen. Tijdens deze workshops leren ze ook hun verhaal te presenteren en maken ze kennis met storytelling. 

Goed kunnen lezen zorgt ervoor dat deze jongeren kunnen worden wie ze zijn, omdat ze hun verhaal op zak hebben en iedere tekst met gemak aankunnen. Zodat ze werkelijk bijdragen aan de samenleving met hun talent. Dàt is de missie van Verhalenfabriek!

Hoe mooi is dat? Dat we deze gemotiveerde studenten plezier in taal, lezen, teksten en verhalen mogen bijbrengen en op die manier de missie van zowel Verhalenfabriek als van de Weekend Academie kunnen bundelen en versterken! 

Laat maar zitten die grammatica

Kinderen zijn geboren vertellers, natuurtalenten op dat gebied, wordt vaak gezegd. En het is waar, sommige kinderen hebben inderdaad dat talent.

Maar heel veel ook niet.

Voor deze kinderen en ook voor ons, is het een geruststelling te weten dat het vertellen van een verhaal, en het opschrijven van een verhaal, een ambacht is, het is te leren, je kunt het oefenen en er heel goed in worden!

Dat is waarom Verhalenfabriek storytelling naar het klaslokaal brengt. Om jonge kinderen, op de basisschool, deze bekwaamheid aan te leren. Door er meters mee te maken in de klas. Dus in plaats van 1 boekbespreking en 1 spreekbeurt per schooljaar, leerlingen iedere maand, liever iedere week, een verhaal te laten bedenken, opschrijven, presenteren.

Voor leerkrachten is het goed te weten dat dit echt niet heel veel extra tijd met zich meebrengt. Het vergt inspanning van de leerlingen zelf. Jij als leerkracht inspireert en begeleidt ze, én hoeft door het ontwikkelen van deze bekwaamheid bij je leerlingen, minder te differentiëren.

Hoe mooi is dat? Dat je door middel van een dagelijkse portie storytelling in de klas, je niet alleen instructeur kunt zijn, maar ook inspirator!

Lees hier tijdens je vakantie alles over, zodat je meteen na de zomer de storytelling-tool kunt inzetten voor jouw groep van volgend schooljaar. 

En als je toch aan het lezen bent: ik vond dit artikel erg goed, over de toegevoegde waarde van vertellen en verhalen in de klas; laat maar even zitten die grammatica!

Begrijpend lezen is geen vak

Bij veel scholen staat  het nog in de dagplanning: ‘BL’; een uurtje het vak begrijpend lezen doen met je leerlingen. Maar begrijpend lezen is geen apart vak, het is een vaardigheid, die je de hele dag door nodig hebt.

Het begrijpen van teksten, het verwerken van informatie, maar bijvoorbeeld ook het begrijpen van filmpjes en teksten online, het valt allemaal onder lezen, lezen, lezen.

Zoals je weet is het motto bij Verhalenfabriek; lezen, lezen en nog eens lezen. Maar dan wel op een leuke manier én met inbreng van de leerlingen. Wat willen ze weten, waar zijn ze nieuwsgierig naar, wat willen ze zelf leren? Verdomd handig als je dan goed kunt lezen.

Daarom is het zo heerlijk als je als school een fijne bibliotheek hebt. Maar dat je leerlingen ook toegang hebben tot internet en online informatie. Ik kan me een lesvoorbereiding niet meer voorstellen zonder de meest actuele online informatie. Wij als leerkrachten doen zelf ook niet anders, dat is toch wat je de leerlingen ook gunt. Dat ze ook weten hoe je zo’n tekst moet aanpakken en filteren.

Wat Verhalenfabriek betreft is dat minstens zo belangrijk: ‘Zoek het lekker uit!’ Laat het ze zelf aandragen, datgene waar ze meer over willen weten. Uitzoeken, filteren, samenstellen tot een presentatie voor de rest van de groep.

Liesbet van Oosten heeft er een goed artikel over geschreven in Trouw.